De Kerk

Op zondag 8 september 2006 nam de Protestantse Kerk van Koudum i/o  afscheid van het kerkelijk complex van de voormalige Gereformeerde Kerk.

Na een periode van ongeveer 132 jaar nam “gereformeerd Koudum” met pijn in het hart afscheid van hun kerk in een dienst geleid door ds. J.P. Oosterhof.

De Gereformeerde kerkelijke gemeente van Koudum is ontstaan als gevolg van de Afscheiding van 1834. Het kerkgebouw is gebouwd in

 1874. Dat was ruim voor de Doleantie. De Doleantie heeft in Koudum niet tot grote verschuivingen geleid. 

Het gebouw had toen een torentje en de ingang aan de Bovenweg.

In de herfst van 1929 is er een ingrijpende verbouwing van start gegaan. Het gebouw is toen 2.30 m. langer gemaakt en de inrichting is volledig omgedraaid. Dus de preekstoel en het orgel wisselden van plaats met de "kreake". Mede door het vergroten van de kreake kreeg men veel meer zitplaatsen. Het torentje is toen weggehaald en midden op de kerk is een koepeltje gekomen en aan beide zijden van het dak twee kapelletjes.

De ingang kwam toen in de Kninebuert (Verlengde Hoofdstraat).

Ds. Eliëzer Kropveld was gereformeerde dominee in Koudum van januari 1874 tot october 1879. Hij legde op 29 mei 1874 de eerste steen van deze kerk.

Eliëzer Kropveld was een tot het christendom bekeerde Jood, die predikant werd in de kerken van de Afscheiding en later in de Gereformeerde Kerken in Nederland.

De gedenksteen die hieraan herinnert zat eerst boven de ingang aan de Bovenweg, maar tijdens na de grote verbouwing is in

1930  de steen boven de zijdeur in de oostgevel geplaatst. Deze deur is tijdens de verbouwing in 1951 dichtg

emetseld, maar de gedenksteen is daar gebleven.

De Koudumer timmerbaas Sijbren Wattes had de klas aangenomen voor het

bedrag van 6787 gulden. Overigens

rekende hij wel 30 gulden extra om

de stenen boven de ramen uit te laten springen.

Op 11 oktober 1874 werd het nieuwe gebouw in gebruik genomen. De totale kosten bleven steken op  7067,- gulden.  De gemeenteleden schonken samen ruim 3660 gulden; de oude kerk werd verkocht voor 1000 gulden en er werd een lening afgesloten voor het restbedrag.

De nieuwe kerk telde 320 zitplaatsen, waarvan ongeveer 200 werden verhuurd. Mannen en vrouwen zaten gescheiden en de stoelen waren alleen voor de vrouwen.

Op ’de kreake’ waren nog eens 20 zitplaatsen.

De kerk kreeg pas eind 1880 een orgel.

Ook de kachel ontbrak in de beginjaren.

Op de foto hieronder is de nieuwe kerk te zien met de hoofdingang op de Bovenweg. Helemaal links het Lokaal dat in 1916 is verbouwd in de huidige vorm.
De tussenliggende pastorie werd gebouwd in 1911 op de plek van de eerste pastorie, gebouwd in 1868.

In 1929 is het interieur van de kerk volledig  omgedraaid en kwam de hoofdingang op de huidige plaats aan de Verlengde Hoofdstraat. In plaats van een toren kreeg de kerk een koepeltje, waardoor de rookafvoer naar buiten kwam. In juni 1959 is de koepel, vanwege instortingsgevaar verwijderd.

Eind 2006 zijn kerk, pastorie en lokaal verkocht. Niet aan een projectontwikkelaar die het gebouw plat had kunnen gooien, maar aan eigen Koudumers.

In 2007 was de pastorie (1912) weer bewoond en is in het lokaal (1916) galerie/atelier "Singel 19" geopend en in 2008 heeft "Unieck, cadeau & sfeervol wonen de deuren geopend.

Voor het zover was heeft het gebouw een ware metamorfose ondergaan.